Yıllık izin hakedişi nasıl hesaplanır? (2026 rehberi)

Yıllık ücretli izin, KOBİ'lerde en çok hataya yol açan İK konusu. Sebebi basit: hakediş işe giriş tarihine bağlı, gün sayısı kıdeme göre değişiyor ve devreden bakiyeler yıllar içinde birikiyor. Excel'de takip edilmeye başlandığında ilk yıl sorun çıkmıyor; üçüncü yılda kimin kaç günü kaldığı tartışma konusu oluyor.

Bu yazıda hakedişin nasıl hesaplandığını, hangi günlerin izinden sayılmadığını ve çıkışta izin ücretinin nasıl ödendiğini örnekle anlatıyoruz.

Yıllık izne kim hak kazanır?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesine göre yıllık ücretli izne hak kazanmak için işyerinde deneme süresi dahil en az 1 yıl çalışmış olmak gerekir.

Buradaki en kritik ayrıntı: hakediş takvim yılına değil, kişinin işe giriş tarihine bağlıdır. 14 Mart'ta işe başlayan bir çalışan, izin hakkını her yıl 14 Mart'ta kazanır — 1 Ocak'ta değil.

Kıdeme göre izin gün sayısı

Kanunun öngördüğü asgari gün sayıları şöyledir:

İki istisna var:

• 18 yaşından küçük ve 50 yaş ve üzeri çalışanlara kıdemi ne olursa olsun en az 20 gün izin verilir.
• Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri dörder gün artırılarak uygulanır.

Bunlar taban değerlerdir. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun süre belirlenebilir; daha kısa belirlenemez. Pek çok şirket "1. yıl 14, 3. yıl 16, 5. yıl 20 gün" gibi kıdem bantlı kendi politikasını kurar — bu tamamen serbesttir, yeter ki yasal tabanın altına düşmesin.

Hangi günler izinden düşülmez?

Yıllık izin iş günü olarak hesaplanır. İzin süresine denk gelen şu günler izin süresinden sayılmaz, yani izin bitiş tarihini uzatır:

• Hafta tatili (genellikle Pazar)
• Ulusal bayram ve genel tatil günleri
• Genel tatil sayılan yarım günler

Yani Pazartesi başlayan 14 günlük bir izin, araya giren hafta tatilleri ve resmi tatiller nedeniyle takvimde yaklaşık üç haftaya yayılır. Cumartesi'nin iş günü sayılıp sayılmayacağı şirketin çalışma düzenine göre belirlenir; haftalık 5 gün çalışılan işyerlerinde Cumartesi'nin izinden düşülmemesi yönünde yerleşik uygulama vardır ve sözleşmede açıkça yazılması ihtilafı önler.

Ayrıca izin sırasında çalışan raporlu olursa, rapor süresi yıllık izinden sayılmaz; izin o kadar gün uzar.

Örnek hesap

Bir çalışanın işe giriş tarihi 1 Mart 2021, hesap tarihi 28 Temmuz 2026 olsun.

1. Kıdem: 1 Mart 2026 itibarıyla 5 tam yıl doldu.
2. Tabloya göre "5 yıl dahil" bandındadır → 14 gün hak eder. (6. yılını doldurduğu 1 Mart 2027'de 20 güne çıkar.)
3. Hakediş tarihleri: 2022, 2023, 2024, 2025 ve 2026 Mart'ları → toplam 5 hakediş.
4. Toplam hak: 5 × 14 = 70 gün. Bugüne kadar 52 gün kullandıysa kalan bakiye 18 gündür.

Dikkat: 5. yıl için hangi bandın uygulanacağı, o hakedişin doğduğu tarihteki kıdeme bakılarak belirlenir. Yıl içinde bant değişse bile o yılın hakedişi geriye dönük artmaz.

İzin devri: bakiye yanar mı?

Hayır. Kullanılmayan yıllık izin yanmaz, sonraki yıllara devreder. Kanunda "kullanılmazsa hakkı düşer" gibi bir hüküm yoktur.

Buna karşılık işveren, izni hakedişin doğduğu yılı takip eden yıl içinde kullandırmakla yükümlüdür. Uygulamada iki sonuç doğurur:

• Çalışan izne çıkmıyor diye bakiye silinemez.
• Yıllardır izin kullandırmamak işveren aleyhine idari yaptırım ve dava riski yaratır.

İzin, tarafların anlaşmasıyla bölünebilir; ancak bölümlerden biri en az 10 gün olmalıdır. Yani 14 günlük hakkın tamamı beşer altışar gün halinde parçalanamaz.

Çıkışta izin ücreti

İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan yıllık izin günleri, son ücret üzerinden ödenir. Buradaki iki nokta sık atlanır:

• Hesapta çıplak brüt ücret esas alınır; fazla mesai, prim gibi arızi ödemeler dahil edilmez.
• İzin ücreti çalışırken paraya çevrilemez. "İzne çıkmayayım, parasını alayım" ancak iş ilişkisi sona erdiğinde mümkündür.

Ödenmeyen izin ücreti, iş sözleşmesinin feshinden itibaren işleyen zamanaşımına tabidir ve iş davalarında en sık talep edilen kalemlerden biridir.

Sık sorulan sorular

Yıllık izin hakedişi işe giriş tarihine göre mi, takvim yılına göre mi hesaplanır?

İşe giriş tarihine göre hesaplanır. Çalışan izin hakkını her yıl işe giriş tarihinin yıl dönümünde kazanır; takvim yılı başlangıcının hakedişle ilgisi yoktur.

1 yılını doldurmayan çalışan yıllık izin kullanabilir mi?

Yasal olarak hak kazanmaz. İşveren isterse avans izin verebilir, bu izin çalışan 1 yılını doldurduğunda doğacak hakedişinden düşülür.

Yıllık izinde hafta sonu ve resmi tatiller izinden düşülür mü?

Hayır. Hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günleri yıllık izin süresinden sayılmaz; izin bu günler kadar uzar.

Kullanılmayan yıllık izin yanar mı?

Yanmaz, sonraki yıllara devreder. İşveren izni hakedişi izleyen yıl içinde kullandırmakla yükümlüdür; kullandırmaması bakiyeyi ortadan kaldırmaz.

Yıllık izin bölünerek kullanılabilir mi?

Tarafların anlaşmasıyla bölünebilir, ancak bölümlerden biri en az 10 gün olmalıdır.

Defterly İK'da hakediş, işe giriş tarihine göre otomatik işler: kıdem bandı değiştiğinde gün sayısı kendiliğinden güncellenir, hafta tatili ve resmi tatiller izin gününden düşülmez, devreden bakiye her çalışanın kartında görünür. İzin talebi onaya düştüğünde bakiye anlık hesaplanır — Excel'de formül kovalamak gerekmez.